عمان برای خیلی از ایرانیان که دنبال کار فنی و دستی در خارج از کشور هستند یکی از گزینه‌های اول است. نزدیکی به ایران، پول قوی و پرداخت حقوق به ریال عمان باعث شده سوال «کابینت‌ساز یا کارگر ساده چقدر درمی‌آورد و اصلا ویزا می‌دهند یا نه» در گوگل زیاد پرسیده شود.
واقعیت این است که بازار کار عمان در سال‌های اخیر سخت‌تر شده و قبل از هر قدمی باید چند نکته را دقیق بدانی. در این مقاله شرایط ویزا، وضعیت مشاغل فنی مثل نجاری و کابینت، حقوق واقع‌بینانه و راه‌های تشخیص کلاهبرداری را ساده توضیح می‌دهیم. اگر هنوز کشور مقصدت را قطعی نکرده‌ای، صفحه راهنمای زندگی و کار در عمان یک تصویر کلی از این کشور به تو می‌دهد.
ویزای کار در عمان چطور کار می‌کند؟
مهم‌ترین نکته این است که در عمان ویزای کار را خود کارگر نمی‌گیرد، کارفرما می‌گیرد. اول کارفرما باید از وزارت کار عمان مجوز استخدام یک نیروی خارجی برای همان شغل مشخص را بگیرد. بعد از آن پلیس سلطنتی عمان ویزای کار را صادر می‌کند و بعد از ورود، باید ظرف مدت کوتاهی کارت اقامت هم بگیری. ویزای کار معمولا دو ساله و چندبار ورود است و هزینه رسمی آن حدود ۲۰ ریال عمان اعلام شده است.
چند نکته مهم درباره این مسیر:
- ویزا به یک کارفرمای مشخص گره خورده است. یعنی نمی‌توانی با همان ویزا برای شرکت یا کارگاه دیگری کار کنی.
- بدون پیشنهاد کار و کارفرمای عمانی، ویزای کار صادر نمی‌شود. ویزای توریستی برای کار کردن اعتبار ندارد.
- سن متقاضی معمولا باید بالای ۲۱ سال باشد.
- هزینه‌های رسمی ویزا و مجوز را قانونا کارفرما باید پرداخت کند. اگر کسی از تو پول زیادی برای «خرید ویزا» خواست، این یک زنگ خطر جدی است.
محدودیت‌های عمانی‌سازی؛ چرا گرفتن ویزا سخت‌تر شده؟
دولت عمان سیاستی به اسم عمانی‌سازی (Omanisation) دارد که هدفش اولویت دادن به نیروی کار عمانی است. این سیاست در عمل یعنی برای بعضی مشاغل، ویزای جدید برای خارجی‌ها صادر نمی‌شود یا فقط با سهمیه محدود صادر می‌شود. فهرست مشاغل ممنوعه چند بار تغییر کرده و در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ هم بخش بزرگی به آن اضافه شد، که بیشتر شامل مشاغل اداری، مدیریتی و بعضی مشاغل فنی دفتری می‌شود.
درباره نجاری و کابینت‌سازی وضعیت به این سادگی نیست. در گذشته، مثلا در سال ۲۰۱۹، دولت عمان برای مدتی استخدام نیروی خارجی در نجاری، آلومینیوم و آهنگری را متوقف کرد. بعضی منابع امروز می‌گویند مشاغل فنی مثل برق‌کار و جوشکار همچنان باز هستند، ولی منابع دیگر از بسته شدن بخشی از مشاغل ساختمانی و فنی خبر می‌دهند. چون این فهرست مدام عوض می‌شود و منابع فارسی هم همیشه به‌روز نیستند، قبل از هر پرداختی باید مستقیم از کارفرما یا وزارت کار عمان بپرسی که عنوان شغلی تو در فهرست ممنوعه هست یا نه.
یک نکته دیگر هم این است که از ژانویه ۲۰۲۶ طبق یک مصوبه جدید، هزینه مجوز کار شرکت‌ها به میزان رعایت سهمیه عمانی‌سازی بستگی دارد. شرکتی که سهمیه را رعایت نکند، هزینه بیشتری می‌دهد. نتیجه عملی برای تو این است که شرکت‌های کوچک و کارگاه‌هایی که سهمیه‌شان کامل نیست، تمایل کمتری به استخدام نیروی خارجی دارند.
کار کابینت و نجاری در عمان
کابینت‌سازی در عمان بیشتر در شهرهای بزرگ مثل مسقط و صحار و صلاله جریان دارد و مشتری‌اش پروژه‌های ساختمانی، آپارتمان‌ها و دکوراسیون اداری است. کارگاه‌های بزرگ‌تر معمولا نیروی ماهر با تجربه می‌خواهند، یعنی کسی که بتواند طراحی، برش، مونتاژ و نصب را انجام بدهد و با ماشین‌آلات ام‌دی‌اف و ورق‌بر آشنا باشد. نیروی تازه‌کار بدون سابقه، شانس خیلی کمی برای گرفتن ویزا دارد.
چه مدارکی کار تو را جلو می‌اندازد؟
- نمونه‌کار مستند، شامل عکس و ویدیو از کارهای قبلی خودت
- سابقه کار مشخص، ترجیحا حداقل دو سال، با معرفی‌نامه یا شماره تماس کارفرمای قبلی
- آشنایی با ابزار و نرم‌افزارهای رایج برش و طراحی کابینت
- گواهی سلامت و پاسپورت با حداقل شش ماه اعتبار
یادت باشد بعضی مشاغل کارگاهی در عمان ممکن است نیاز به مجوز از وزارت‌خانه‌های مربوط داشته باشند، پس اگر قصد داری خودت کارگاه بزنی، این کار برای خارجی‌ها بسیار محدودتر از کار کردن زیر نظر یک شرکت عمانی است.
حقوق کارگر ساده و نیروی فنی در عمان چقدر است؟
برای خارجی‌ها در عمان حداقل دستمزد قانونی وجود ندارد. عدد ۳۲۵ ریال عمان که در خیلی از سایت‌ها می‌بینی، حداقل حقوق برای شهروندان عمانی است و شامل کارگر خارجی نمی‌شود. حقوق نیروی خارجی را قرارداد کار و بازار تعیین می‌کند، برای همین اعداد در منابع مختلف خیلی با هم فرق دارند.
با توجه به منابع فارسی و انگلیسی که بررسی کردیم، یک برآورد محتاطانه این است:
- کارگر ساده: بین حدود ۱۵۰ تا ۴۵۰ ریال عمان در ماه، بسته به شهر، نوع کار و این‌که مسکن و غذا را کارفرما می‌دهد یا نه
- نیروی فنی ماهر مثل نجار، کابینت‌ساز یا جوشکار: معمولا بالاتر از کارگر ساده است، ولی عدد دقیق و قابل‌اعتمادی برای همه کارگاه‌ها وجود ندارد
- اضافه‌کاری: طبق قانون کار عمان، ساعت اضافه‌کاری در روز با ۲۵ درصد اضافه نسبت به حقوق پایه حساب می‌شود
قبل از قبول هر پیشنهاد، این سه سوال را روشن کن: حقوق پایه دقیقا چند ریال است، مسکن و غذا و حمل‌ونقل با کیست، و حقوق از طریق سیستم رسمی حمایت از دستمزد (WPS) به حسابت واریز می‌شود یا نه. اگر می‌خواهی ببینی در کشورهای همسایه‌تر چه شرایطی وجود دارد، راهنمای جدول حقوق و دستمزد کارگر ساده و بنا در ترکیه و راهنمای جامع دستمزد مشاغل کارگری در ارمنستان برای مقایسه مفید است.
هزینه زندگی در عمان؛ چقدر از حقوق می‌ماند؟
خیلی‌ها فکر می‌کنند چون حقوق به ریال عمان است، پس‌انداز راحت است. ولی هزینه زندگی در عمان کم نیست. برآورد منابع برای یک نفر، با اجاره، بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ ریال عمان یا حدود ۴۰۰ تا ۷۰۰ دلار در ماه است و در مسقط بالاتر می‌شود. برای همین کارگر ساده‌ای که حقوقش ۲۰۰ تا ۳۰۰ ریال است، فقط وقتی پس‌انداز دارد که کارفرما مسکن و غذا را بدهد. در غیر این صورت، بعد از هزینه‌های ماهانه چیز زیادی نمی‌ماند.
نشانه‌های کلاهبرداری در اعزام نیرو به عمان
چون تقاضا برای کار در عمان زیاد است، شرکت‌ها و افراد زیادی هم از این موضوع سوءاستفاده می‌کنند. چند نشانه که باید حساس شوی:
- گرفتن مبلغ زیاد پیش از هر کار رسمی، به اسم «خرید ویزا» یا «تضمین کار»
- قول دادن کار در شغلی که طبق فهرست رسمی برای ویزای جدید بسته است
- ندادن قرارداد مکتوب یا قرارداد به زبان غیرقابل فهم. قرارداد کار در عمان باید به عربی یا همراه ترجمه رسمی باشد
- نداشتن آدرس و نام شرکت عمانی که قرار است تو را استخدام کند، یا حاضر نبودن به دادن مشخصات کامل آن
- قول حقوق خیلی بالا برای کارگر ساده یا بدون سابقه
بهترین کار این است که اسم و مشخصات شرکت عمانی را جداگانه بررسی کنی و اگر می‌توانی با ایرانی‌های مقیم عمان صحبت کنی که با همان شرکت کار کرده‌اند. در بخش نیازمندی‌های سایت irAbroad هم می‌توانی از ایرانیانی که الان در عمان زندگی می‌کنند درباره تجربه واقعی‌شان بپرسی.
مراحل عملی؛ از کجا شروع کنیم؟
- رزومه و نمونه‌کار مستند آماده کن و سابقه کاری‌ات را با جزئیات بنویس.
- به‌جای پرداخت به واسطه‌ها، اول مستقیم با شرکت‌ها و کارگاه‌های عمانی یا ایرانیان مقیم تماس بگیر.
- بعد از گرفتن پیشنهاد کار، مطمئن شو عنوان شغلی‌ات در فهرست مشاغل ممنوعه نیست.
- قرارداد را قبل از امضا کامل بخوان و از شرایط مسکن، غذا و اضافه‌کاری مطمئن شو.
- بعد از ورود، کارت اقامت را در مهلت مقرر بگیر و مطمئن شو حقوقت از مسیر رسمی پرداخت می‌شود.
سوالات متداول
آیا بدون جاب آفر می‌شود برای کار به عمان رفت؟
خیر. ویزای کار فقط از طریق کارفرمای عمانی صادر می‌شود و بدون پیشنهاد کار، امکان قانونی کار کردن در عمان وجود ندارد.
حداقل حقوق کارگر خارجی در عمان چقدر است؟
برای کارگران خارجی حداقل دستمزد قانونی وجود ندارد. عدد ۳۲۵ ریال عمان فقط برای شهروندان عمانی است و حقوق خارجی‌ها طبق قرارداد تعیین می‌شود.
آیا کار کابینت و نجاری برای خارجی‌ها باز است؟
وضعیت مشاغل فنی در عمان مدام تغییر می‌کند و در گذشته برای نجاری محدودیت‌هایی اعمال شده است. قبل از هر اقدامی باید از کارفرما یا وزارت کار عمان بپرسی که شغل تو در فهرست مشاغل ممنوعه برای ویزای جدید هست یا نه.
هزینه ویزای کار عمان چقدر است و چه کسی می‌پردازد؟
هزینه رسمی ویزای کار حدود ۲۰ ریال عمان است و طبق رویه رایج، کارفرما باید هزینه ویزا و مجوز را پرداخت کند.
آیا خانواده من اجازه کار در عمان دارند؟
خیر. همراهانی که با ویزای خانوادگی وارد می‌شوند فقط حق زندگی و تحصیل دارند و اجازه کار ندارند.
جمع‌بندی
کار فنی در عمان هنوز برای بعضی ایرانیان گزینه واقع‌بینانه‌ای است، به‌شرط این‌که نیروی ماهر با سابقه و نمونه‌کار مستند باشی و از طریق یک کارفرمای معتبر وارد شوی. برای کارگر ساده بدون تخصص، شانس گرفتن ویزا کم است و حقوق هم معمولا برای پس‌انداز جدی کافی نیست. قبل از هر پرداخت پول، فهرست مشاغل ممنوعه را بررسی کن، قرارداد را بخوان و مراقب وعده‌های بیش از حد خوب باش.