اگر دستتان در کار با ام‌دی‌اف، چوب و ابزار برش و نصب خوب است، احتمالاً اسم عمان را به‌عنوان یکی از مقصدهای کاری در خلیج فارس شنیده‌اید. ساخت و نصب کابینت آشپزخانه، کمد دیواری و دکوراسیون داخلی از کارهایی است که در پروژه‌های ساختمانی و بازسازی مسکن به آن نیاز پیدا می‌شود. اما برخلاف تصویری که بعضی آگهی‌های شبکه‌های اجتماعی می‌سازند، ورود به این بازار نه ساده است و نه بی‌قاعده.
در این راهنما بدون تعارف توضیح می‌دهیم که در سال ۲۰۲۶ چه چیزهایی تغییر کرده، چرا مجوز حرفه‌ای تازه برای «نجار مبلمان» اهمیت دارد، قانون کار عمان چه حقوقی برای شما در نظر گرفته، حقوق واقعی در آگهی‌های رسمی چقدر است و از کجا بفهمید یک پیشنهاد کاری کلاهبرداری است. اطلاعات این مطلب تا آبان ۱۴۰۵ (نوامبر ۲۰۲۶) از منابع رسمی و گزارش‌های معتبر جمع‌آوری شده، ولی قوانین کار در عمان زود عوض می‌شود و پیش از هر اقدامی باید با وزارت کار یا کارفرمای رسمی تطبیق بدهید.
کار کابینت در عمان دقیقاً چه شکلی دارد؟
در عمان، مثل بیشتر کشورهای حاشیه خلیج فارس، کار کابینت و نجاری معمولاً به سه شکل دیده می‌شود. شکل اول کارگاه‌های تولیدی هستند که کابینت و کمد را با دستگاه برش پنل، لبه‌چسبان و گاهی سی‌ان‌سی می‌سازند. شکل دوم تیم‌های نصب‌اند که قطعات آماده را در ویلا، آپارتمان یا دفتر کار نصب و تنظیم می‌کنند. شکل سوم پیمانکاران دکوراسیون داخلی هستند که نجاری را کنار کناف، رنگ و کف‌سازی انجام می‌دهند.
اگر کنار نجاری، تجربه اجرای سقف کاذب و دیوارهای کناف هم دارید، حتماً راهنمای کار کناف‌کاری در ترکیه برای ایرانیان را بخوانید. بخشی از مهارت‌های آن، مثل خواندن نقشه و اجرای دقیق در محل پروژه، در بازار عمان هم قابل استفاده است و رزومه شما را کامل‌تر نشان می‌دهد.
در آگهی‌ها چند عنوان مختلف می‌بینید: Cabinet Maker، Carpenter، Joiner، Furniture Carpenter و گاهی Shuttering Carpenter. عنوان آخر ربطی به کابینت ندارد و به قالب‌بندی بتن در پروژه‌های ساختمانی مربوط می‌شود. این تفاوت مهم است، چون حقوق و شرایط کار این دو شغل با هم فرق زیادی دارد. برای نمونه در آگهی‌های ثبت‌شده در سایت اداره مهاجرت و استخدام خارج از کشور دولت پاکستان، نجار قالب‌بندی در مسقط با حقوق حدود ۹۰ ریال عمان و غذا و محل اقامت رایگان آگهی شده است. پس پیش از ذوق‌زده شدن از یک آگهی، عنوان دقیق شغل را بخوانید.
اولین مانع: سیاست عمانی‌سازی و محدودیت استخدام خارجی‌ها
دولت عمان سال‌هاست سیاستی به نام «عمانی‌سازی» (Omanisation) را اجرا می‌کند. هدفش بیشتر کردن سهم شهروندان عمانی در بازار کار بخش خصوصی است. تحلیل‌های حقوقی درباره قانون کار عمان توضیح می‌دهند که کارفرما نمی‌تواند هر نیروی خارجی را به کار بگیرد. او باید از وزارت کار مجوز بگیرد و یکی از شرط‌های صدور مجوز این بوده که برای آن شغل به اندازه کافی نیروی عمانی در دسترس نباشد و کارفرما سهمیه عمانی‌سازی را رعایت کرده باشد.
فهرست مشاغلی که خارجی‌ها اجازه کار در آن‌ها را ندارند هم در چند سال اخیر بلندتر شده است. وزارت کار با تصمیم شماره ۲۳۵ سال ۲۰۲۲ حدود ۲۰۷ شغل را برای عمانی‌ها محفوظ کرد و تصمیم شماره ۵۰۱ سال ۲۰۲۴ فهرست را در چند مرحله، تا ۱ ژانویه ۲۰۲۷، گسترش داد.
نمونه‌هایی که منتشر شده بیشتر مدیریتی، فروش، بازاریابی، فناوری اطلاعات و فنی-اداری است. این‌که عنوان دقیق شغل شما در فهرست باشد یا نه را باید از وزارت کار یا کارفرما بپرسید و به حدس بسنده نکنید.
سابقه توقف مجوز برای کارگاه‌های نجاری
کارگاه‌های نجاری از جمله فعالیت‌هایی بوده‌اند که وزارت نیروی انسانی عمان (نام قبلی وزارت کار) صدور مجوز جدید برای نیروی خارجی در آن‌ها را به‌صورت موقت و شش‌ماهه متوقف کرده بود. این توقف با تصمیم شماره ۱۲۲ سال ۲۰۱۴ شروع شد، چند بار تمدید شد و در تصمیم شماره ۴۸۹ سال ۲۰۱۸، این بار برای نجاری، آلومینیوم، آهنگری و کوره آجرپزی، از ۲ ژانویه ۲۰۱۹ دوباره اعلام شد. طبق گزارش‌های آن زمان، این توقف شامل جایگزینی نیروهای فعلی نمی‌شد.
در منابع معتبری که بررسی کردیم، وضعیت دقیق این ممنوعیت در سال ۲۰۲۶ تأیید نشد و نمی‌خواهیم حدسی را به‌جای واقعیت بنویسیم. توصیه عملی این است: از کارفرما بپرسید برای شما مجوز کار خارجی صادر شده یا قرار است صادر شود و مدرکش را ببینید. کارفرمای جدی از این سؤال ناراحت نمی‌شود، چون خودش هم برای استخدام شما مجوز می‌گیرد.
مجوز حرفه‌ای «نجار مبلمان»؛ تغییر بزرگ ۲۰۲۶
مهم‌ترین خبر برای کابینت‌سازها در سال ۲۰۲۶ این است. وزارت کار عمان در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد که یک سامانه اعتباربخشی حرفه‌ای برای بخش صنعت اجرا می‌شود. این سامانه با همکاری وزارت بازرگانی، صنعت و ترویج سرمایه‌گذاری و واحد مهارت‌های بخش صنعت پیاده شده و دو مسیر دارد: «طبقه‌بندی حرفه‌ای» برای مشاغل مدیریتی و فنی، و «مجوز مزاولت حرفه» برای مشاغل اجرایی.
عنوان «نجار مبلمان» (Furniture Carpenter) در فهرست مشاغلی است که مجوز مزاولت حرفه لازم دارند، کنار اپراتور دستگاه تزریق پلاستیک، کارگر برش سنگ و مرمر و چند شغل صنعتی دیگر. اجرای مرحله‌ای سامانه از ۹ فوریه ۲۰۲۶ شروع شد و اجرای کامل آن از ۱ مه ۲۰۲۶ است. از این تاریخ، وزارت کار برای مشاغل فهرست‌شده مجوز کار صادر یا تمدید نمی‌کند، مگر این‌که کارگر گواهی یا مجوز حرفه‌ای لازم را گرفته باشد. ثبت‌نام از طریق سامانه رسمی اعتباربخشی و وب‌سایت وزارت کار انجام می‌شود.
این تغییر برای شما چه معنایی دارد؟
- دیگر فقط گفتن «کابینت‌ساز هستم» کافی نیست. باید بتوانید مهارت خود را به شکل رسمی اثبات کنید.
- مجوز شرط صدور و تمدید مجوز کار است، پس کارفرما هم برای استخدام شما به آن نیاز دارد و معمولاً باید همراه شما این مسیر را طی کند.
- گزارش‌ها از سخت‌گیری بیشتر وزارت کار درباره مدارک جعلی هم خبر می‌دهند. گواهی ساختگی یا خریدن مدرک از واسطه نه‌تنها راه حل نیست، می‌تواند پرونده شما را برای همیشه خراب کند.
- جزئیات دریافت مجوز، مثل نوع آزمون یا مدارک لازم، در اطلاعیه‌های منتشرشده توضیح داده نشده و باید از وزارت کار یا کارفرما پرسیده شود.
برای آماده شدن، از همین حالا نمونه کارهای خود را جمع کنید: عکس کابینت‌های ساخته‌شده، نقشه‌ها، گواهی سابقه کار و هر مدرک آموزشی فنی که دارید. مهم‌ترین چیز این است که تجربه شما قابل نشان دادن باشد.
ورود به عمان برای ایرانیان؛ ویزای توریستی با ویزای کار فرق دارد
یکی از اشتباه‌های رایج این است که کسی با ویزای توریستی به عمان برود تا «آنجا کار پیدا کند». ویزای توریستی اجازه کار نمی‌دهد. کار کردن بدون مجوز کار و کارت اقامت، که کارفرمای رسمی برای شما می‌گیرد، تخلف است و می‌تواند به جریمه و اخراج از کشور برسد.
درباره شرایط ورود ایرانی‌ها هم منابع مختلف اطلاعات متفاوتی داده‌اند. بعضی سایت‌ها از ویزای الکترونیک با مدت اقامت ۳۰ روزه می‌نویسند، بعضی از ورود کوتاه‌مدت بدون ویزا و بعضی از ویزای فرودگاهی. چون این قوانین مدام تغییر می‌کند و سایت‌های واسط ویزا معمولاً کارمزد اضافه می‌گیرند، تنها مرجع قابل اعتماد پورتال رسمی پلیس سلطنتی عمان (ROP) است. همچنین پیش از خرید بلیت و سفر، وضعیت پروازها و شرایط عمومی منطقه را از منابع رسمی بررسی کنید.
مسیر درست این است که کارفرما اول برای شما مجوز کار بگیرد و بعد وارد شوید. اگر کسی از شما خواست «اول بیا، بعداً کار را درست می‌کنیم»، همین‌جا زنگ خطر را جدی بگیرید.
قرارداد و حقوق قانونی شما طبق قانون کار عمان
قانون کار فعلی عمان فرمان سلطنتی شماره ۵۳ سال ۲۰۲۳ است که قانون قدیمی سال ۲۰۰۳ را کنار گذاشت. چند نکته از آن برای یک کابینت‌ساز خارجی مهم است:
- قرارداد کتبی: قرارداد باید به زبان عربی یا همراه با نسخه عربی تنظیم شود. شما می‌توانید ترجمه‌ای به زبانی که می‌فهمید هم بخواهید. هرگز قراردادی را که نمی‌فهمید امضا نکنید.
- ساعت کار: ساعت کار عادی حداکثر ۸ ساعت در روز و ۴۰ ساعت در هفته است. کار بیشتر از آن باید اضافه‌کاری حساب شود.
- مرخصی: حداقل ۳۰ روز مرخصی سالانه در قانون پیش‌بینی شده است.
- دوره آزمایشی: برای کارمندانی که ماهانه حقوق می‌گیرند حداکثر سه ماه است و فقط یک بار با یک کارفرما قابل استفاده است. در این دوره هر دو طرف با هفت روز اطلاع قبلی می‌توانند قرارداد را فسخ کنند.
- گذرنامه: کارفرما بدون اجازه کتبی شما حق نگه داشتن گذرنامه و مدارک شخصی‌تان را ندارد.
- پایان خدمت: قانون پاداش پایان خدمت را برای خارجی‌ها تقویت کرده بود، اما قرار است نظام پس‌انداز و صندوق ذخیره جایگزین آن شود. گزارش‌ها این تغییر را حداکثر تا ژوئیه ۲۰۲۷ اعلام کرده‌اند، پس از کارفرما بپرسید قرارداد شما کدام نظام را پوشش می‌دهد.
پیش از سفر، نسخه قرارداد را بگیرید و آن را با این فهرست مقایسه کنید. اگر مرخصی، ساعت کار یا نحوه پرداخت حقوق در قرارداد مبهم بود، همان‌جا شفاف‌سازی بخواهید، نه بعد از ورود به عمان.
حقوق کابینت‌ساز در عمان چقدر است؟
این بخش جایی است که بیشترین اغراق در اینترنت دیده می‌شود، پس با دقت می‌خوانیم. واحد پول عمان ریال عمان (OMR) است و ارزش آن به دلار ثابت است. هر ریال عمان حدود ۲٫۶ دلار آمریکا می‌شود.
در آگهی‌های رسمی برای نجار در عمان که از طریق نهادهای استخدام خارج از کشور منتشر شده، رقم‌هایی مثل ۱۶۰ تا ۱۹۰ ریال عمان در ماه دیده می‌شود. یک آگهی دیگر برای نجار در عمان بازه ۱۸۰ تا ۲۲۰ ریال را نوشته است. در بسیاری از این آگهی‌ها غذا، محل اقامت، بلیت رفت و برگشت و بیمه درمانی هم جزو مزایاست و این مزایا در مقایسه حقوق اهمیت زیادی دارند.
از طرف دیگر، یک سایت نظرسنجی حقوق به نام Paylab برای «کابینت‌ساز» در عمان بازه‌ای بسیار بالاتر، از ۹۰۲ تا ۱۷۰۸ ریال در ماه برای ۸۰ درصد پاسخ‌دهندگان گزارش کرده است. اما همین سایت می‌گوید تعداد پاسخ‌دهندگان تأییدشده کمتر از ۲۰ نفر بوده است. این رقم احتمالاً بیشتر به کارمندان ارشد، سرپرست‌ها یا شرکت‌های بزرگ مربوط است و نباید آن را حقوق معمول یک نیروی تازه‌وارد دانست.
جمع‌بندی ما این است که حقوق پایه یک نجار یا کابینت‌ساز کارگاهی در آگهی‌های رسمی معمولاً در صدها ریال، نه هزارها ریال، است و بسته به تجربه، مهارت در ماشین‌آلات و نوع قرارداد فرق می‌کند.
اگر آگهی‌ای بدون سابقه کار و بدون مجوز، حقوق ۳۰۰ ریال به بالا با همه مزایا وعده می‌دهد، لازم است با بدبینی بیشتری بررسی‌اش کنید. برای مقایسه با کشورهای دیگر مسیر مهاجرت کاری، جدول حقوق و دستمزد کارگر ساده و بنا در ترکیه را هم ببینید.
هنگام مذاکره، این موارد را حتماً کتبی بگیرید: حقوق پایه، نرخ اضافه‌کاری، تعداد ساعت کار در روز، تأمین غذا و محل اقامت، بلیت رفت و برگشت، بیمه درمانی و مدت قرارداد.
هزینه زندگی در عمان
یکی از مزیت‌های عمان این است که طبق گزارش‌ها، شهروندان و مقیمان مالیات بر درآمد شخصی نمی‌دهند. هزینه زندگی هم در مقایسه با بعضی همسایگان خلیج فارس متوسط است. در مسقط، اجاره یک آپارتمان یک‌خوابه در مرکز شهر معمولاً حدود ۳۵۰ تا ۶۰۰ ریال در ماه برآورد می‌شود و قبض‌های ماهانه برای یک واحد معمولی حدود ۳۰ تا ۶۰ ریال است.
این رقم‌ها برای کسی است که خودش خانه اجاره می‌کند. بسیاری از کارگران فنی در آگهی‌های رسمی محل اقامت مشترک از طرف شرکت دارند و هزینه اصلی آن‌ها غذا، رفت‌وآمد و تماس با خانواده است. به همین دلیل پرسیدن این‌که اقامت و غذا با کیست، به اندازه خود حقوق مهم است. اگر آگهی صریحاً نوشته «محل اقامت ندارد»، حقوق باید به اندازه‌ای باشد که اجاره را پوشش بدهد.
مهارت‌هایی که کارفرمای عمانی دنبالش است
برای یک کابینت‌ساز، چند مهارت در عمل تفاوت می‌سازد:
- خواندن و اجرای نقشه ساخت و اندازه‌برداری دقیق در محل پروژه
- کار با دستگاه برش پنل، لبه‌چسبان و ابزار دستی و در صورت امکان آشنایی با سی‌ان‌سی
- نصب یراق‌آلات، لولا، ریل کشو و درب‌های فشاری یا جک‌دار با دقت بالا
- شناخت متریال، به‌ویژه تفاوت ام‌دی‌اف و فیبر با نوع مقاوم در برابر رطوبت، چون آب‌وهوای گرم و مرطوب سواحل خلیج فارس با متریال ضعیف بازی نمی‌کند
- دانش پایه زبان انگلیسی یا عربی برای فهمیدن دستور کار و ایمنی محل پروژه
تجربه خود را به شکل نمونه کار عکس‌دار و ویدئوی کوتاه آماده کنید. این کار هم برای مصاحبه با کارفرما مفید است و هم برای مجوز حرفه‌ای که بالاتر درباره‌اش نوشتیم.
اگر ابزار دست‌ساز و تخصصی دارید و می‌خواهید آن‌ها را همراه ببرید یا برایتان بفرستند، بهتر است قوانین حمل را از قبل بررسی کنید. برای آشنایی با روش‌های ارسال بار و امانات از ایران به خارج، راهنمای ارسال بار و امانات مسافری از ایران به خارج را بخوانید. بعضی ابزارها، مثل باتری‌های لیتیومی، محدودیت‌های جداگانه‌ای برای حمل دارند.
مراحل عملی برای شروع، قدم به قدم
- قدم اول، آماده‌سازی مدارک: گذرنامه معتبر، نمونه کار، گواهی سابقه کار و مدارک فنی را مرتب کنید.
- قدم دوم، یافتن کارفرمای رسمی: دنبال شرکت‌هایی بگردید که نشانی، ثبت رسمی و سابقه مشخص دارند. از کارفرما بخواهید شماره ثبت شرکت را بدهد و خودتان آن را بررسی کنید.
- قدم سوم، پرسیدن درباره مجوز: بپرسید آیا برای شما مجوز استخدام خارجی صادر شده و فرایند مجوز حرفه‌ای «نجار مبلمان» با چه ترتیبی انجام می‌شود.
- قدم چهارم، گرفتن قرارداد کتبی: قبل از هر پرداخت یا سفر، قرارداد را بخوانید و موارد مبهم را شفاف کنید.
- قدم پنجم، ورود قانونی: فقط وقتی وارد شوید که مجوز کار صادر شده و مسیر ورود روشن است.
- قدم ششم، نگهداری مدارک: نسخه قرارداد، کارت اقامت و مدارک مالی را همیشه نزد خودتان نگه دارید.
اگر دیدید مسیر عمان برای حرفه شما به این زودی باز نمی‌شود، مقصدهای کاری دیگر هم هستند. مثلاً راهنمای جوشکاری در ارمنستان برای ایرانیان و راهنمای کاریابی در ترکیه برای ایرانیان مقیم نشان می‌دهند در مقصدهای دیگر شرایط کار برای مشاغل فنی چطور است و می‌توانید در کنار عمان آن‌ها را هم بررسی کنید.
نشانه‌های آگهی کلاهبرداری برای کار در عمان
چون کار در خلیج فارس برای خیلی‌ها جذاب است، آگهی‌های جعلی هم زیاد است. این نشانه‌ها را جدی بگیرید:
- پرداخت پول به‌عنوان «هزینه ویزا»، «هزینه مجوز» یا «هزینه ثبت» به یک واسطه یا فرد حقیقی، پیش از دیدن قرارداد رسمی
- وعده حقوق بالا برای کسی که نه تجربه دارد و نه مدرکی، و عبارت‌هایی مثل «بدون نیاز به سابقه»
- اصرار بر ورود با ویزای توریستی و «درست کردن کار بعد از رسیدن»
- خواستن اصل گذرنامه یا مدارک شخصی بدون دلیل روشن، که طبق قانون کار بدون اجازه کتبی شما ممنوع است
- آدرس نامشخص، نبود وب‌سایت یا شماره ثبت شرکت و فقط ارتباط از طریق پیام‌رسان
- عجله دادن، مثلاً «فقط تا آخر این هفته جا مانده»
قانون ساده‌ای وجود دارد: کارفرمای واقعی هزینه استخدام نیروی خارجی را خودش می‌پردازد و از کارجو برای «گرفتن کار» پول نمی‌خواهد. اگر شک دارید، پیش از پرداخت هر مبلغ، از وزارت کار یا افراد مطمئنی که در عمان زندگی می‌کنند راستی‌آزمایی بخواهید. در بخش نیازمندی‌های ایرانیان مقیم خارج از کشور سایت irAbroad هم می‌توانید از تجربه ایرانیانی که در عمان یا کشورهای مشابه کار کرده‌اند سؤال کنید.
جمع‌بندی
کار کابینت و نجاری در عمان برای ایرانی‌های ماهر یک فرصت واقعی است، ولی نه از آن مسیرهای آسان که در بعضی پست‌ها وعده داده می‌شود. سه چیز در سال ۲۰۲۶ بیشتر از همه اهمیت دارد: سیاست عمانی‌سازی و محدودیت‌های استخدام خارجی‌ها، مجوز حرفه‌ای تازه برای نجار مبلمان که از ۱ مه ۲۰۲۶ شرط صدور و تمدید مجوز کار شده، و قرارداد کتبی و شفاف طبق قانون کار. اگر مهارتتان قابل اثبات است، کارفرمای رسمی پیدا کنید و قبل از هر پرداخت و سفر، مدارک را از منبع رسمی راستی‌آزمایی کنید.
سوالات متداول
آیا ایرانی‌ها می‌توانند در عمان کابینت‌ساز شوند؟
بله، اما فقط از مسیر رسمی: کارفرمای دارای مجوز، قرارداد کتبی، مجوز کار و کارت اقامت. با ویزای توریستی نمی‌شود کار کرد. از ۲۰۲۶ برای عنوان «نجار مبلمان» مجوز حرفه‌ای هم لازم شده است.
مجوز حرفه‌ای نجار مبلمان در عمان چیست؟
وزارت کار عمان در ژانویه ۲۰۲۶ سامانه اعتباربخشی حرفه‌ای برای بخش صنعت اعلام کرد و «نجار مبلمان» را جزو مشاغل نیازمند مجوز مزاولت حرفه دانست. از ۱ مه ۲۰۲۶ برای این مشاغل بدون مجوز، مجوز کار صادر یا تمدید نمی‌شود.
حقوق نجار و کابینت‌ساز در عمان چقدر است؟
در آگهی‌های رسمی برای نجار، بازه‌هایی مثل ۱۶۰ تا ۲۲۰ ریال عمان در ماه دیده می‌شود، معمولاً با غذا، محل اقامت و بیمه. رقم‌های بسیار بالاتر در بعضی نظرسنجی‌ها مبتنی بر نمونه کوچک است. همیشه جزئیات حقوق و مزایا را کتبی بگیرید.
آیا بدون مدرک و سابقه می‌توان در عمان نجار شد؟
آگهی‌هایی که این را وعده می‌دهند معمولاً قابل اعتماد نیستند. با اجرای سامانه مجوز حرفه‌ای، اثبات مهارت اهمیت بیشتری پیدا کرده و مدرک یا نمونه کار قابل بررسی لازم است.
آیا کارفرما می‌تواند گذرنامه من را نگه دارد؟
طبق قانون کار عمان، کارفرما بدون اجازه کتبی شما حق نگه داشتن گذرنامه و مدارک شخصی را ندارد. اگر کسی بدون دلیل روشن آن را خواست، موضوع را جدی بگیرید.